It seems you're using an unsafe, out-of-date browser. CLOSE(X)

Geschiedenis van de Bildung Academie

De Bildung Academie is ontstaan vanuit een verlangen dat werd beleefd door studenten en docenten van verschillende universiteiten. Een verlangen naar een onderwijsomgeving waarin studenten zichzelf werkelijk, volledig kunnen ontwikkelen en waarin ze hun verhouding tot de wereld bewust vorm kunnen geven. Wij – een groep van ongeveer dertig studenten, recent afgestudeerden en universitair docenten – missen een dergelijke onderwijsomgeving in reguliere universitaire opleidingen en zijn ons daarom vanaf het najaar van 2014 structureel gaan verdiepen in de door ons gewenste vernieuwing van het onderwijs.

Bij het vertalen van het door ons ervaren verlangen naar een hedendaagse bildungsvisie hebben we ons laten stimuleren door het gedachtegoed van Theodor Adorno (1903-1969), hedendaagse denkers als Gert Biesta, Martha Nussbaum en Roman Krznaric, alsmede door de Nederlandse Wet op hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, onderwijsvernieuwingsinitiatief The Big Picture en vele andere mensen en organisaties.1 ‘Ieder individu, afhankelijk van zijn behoeften en mogelijkheden en gebonden aan de grenzen van zijn kracht, moet de kans hebben zich te ontwikkelen volgens zijn innerlijke persoonlijkheid’. (Wilhelm von Humboldt, Gesammelte Schrifte I, p. 111)

Het bildungsideaal van Von Humboldt vertegenwoordigt een streven naar ‘menselijkheid’ door de ontplooiing van het karakter en de krachten waarover de mens beschikt. Dergelijke Bildung is, aldus Von Humboldt, zowel voor het individu zelf als voor de maatschappij waarin dat individu leeft wenselijk. In het werk van Von Humboldt klinkt zodoende een positivistisch mensbeeld door: de mens draagt in beginsel goede dingen in zich die het ontwikkelen waard zijn en de wereld een betere plek maken. Een mooie en inspirerende gedachte, maar ook een veel bekritiseerde. Heeft de mens niet ook potentie voor ‘het slechte’? Kan, in de ingewikkelde wereld waarin wij leven, het goede niet ook slechte gevolgen hebben? De Bildung Academie kiest ervoor om bij het vormen van onderwijs niet expliciet van een (positivistisch) mensbeeld uit te gaan, aangezien wij de ware aard van de mens niet, of in elke geval slechts beperkt, kennen. In plaats daarvan stellen wij onszelf de vraag welke ontwikkeling van studenten wenselijk is voor de student zelf en voor de wereld waarin de student leeft. Net als Von Humboldt gelooft De Bildung Academie dat het voor een mens wenselijk is zichzelf in brede zin te ontwikkelen. Wij geloven dat het wenselijk is om aan studenten niet alleen voor een beroep benodigde kennis en kunde over te dragen, maar hen ook in sociaal en persoonlijk opzicht op een goede manier te stimuleren. Hierin vinden wij het belangrijk niet alleen aandacht te hebben voor de student zelf, maar ook voor de wereld waarin de student leeft en de rol die de student daarin speelt. En die wereld, die lijkt met de dag complexer. Zo heeft de opkomst van de digitale wereld en de verhoging van mobiliteit sociale systemen vergroot en culturen, met hun normen en waarden, vermengt. Mede als gevolg hiervan zijn de kaders van het geloof, van het gezin, van cultuur voor velen van ons steeds meer vervaagd en lijken we ‘het’ steeds meer zelf uit te moeten zoeken. Waar ligt mijn passie? Waar ben ik goed in? Welke relaties zijn belangrijk voor mij? Wat betekent het om een ‘burger’ te zijn? Wat wil ik toevoegen aan de wereld? Wil ik eigenlijk wel iets toevoegen aan de wereld? Het zijn dergelijke vragen die voor De Bildung Academie centraal staan. Bildung heeft voor ons alles te maken met je actief en bewust verhouden tot de wereld waarin we leven, tot je eigen innerlijke wereld en tot jouw unieke rol in de wereld.

Ook vinden wij, net als Von Humboldt, dat onderwijsinstellingen in het algemeen – en daarmee ook de universiteit – een substantieel deel van de verantwoordelijkheid voor deze brede ontwikkeling dragen. Bijna elke Nederlander brengt een zeer groot deel van haar leven, en voornamelijk in de levensfases waarin de ontwikkeling van de mens in sneltreinvaart plaatsvindt, in onderwijsinstellingen door. Hiermee vormt onderwijs een uitermate logisch systeem waarin de ontwikkeling van mensen in een voor henzelf en de wereld wenselijke richting gestimuleerd kan worden. Bovendien kent het onderwijs in het algemeen, en de universiteit in het bijzonder, een zeer lange historie die in een schat aan wijsheid en ervaring heeft geresulteerd. Het zou een ontzettend grote gemiste kans zijn als we in onderwijs de sociale en persoonlijke ontwikkeling van mensen links laten liggen. Gelukkig staan Von Humboldt en wij in deze opvatting niet alleen. Zo lijkt bijvoorbeeld ook het populaire onderwijsmodel van Gert Biesta – waarin onderwijs zowel ten doel van de kwalificering voor de arbeidsmarkt, als ten doel van socialisering en persoonsvorming wordt gesteld – op deze overtuiging gestoeld. En, het staat gewoon in de Nederlandse Wet op Hoger Onderwijs in artikel 3 lid 1, waarin universiteiten wordt voorgeschreven naast het opleiden voor een beroep aandacht te besteden aan persoonlijke ontplooiing en de ontwikkeling van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef.

2015, oprichting van de Bildung Academie

Geopend door ex minister Jet Bussemaker (OC & W)

2016, ruim 200 alumni: studenten, docenten & professionals

Lancering Academische programma’s in samenwerking met de Vrije Universiteit.

2018, Professionalisatieslag

Kwaliteit onderwijs beoordeeld door onafhanklijke academische visitatiecommissie.